rozwód - aleimenty na małżonka

Witajcie,

Dziś „felieton” o alimentach w sytuacji rozwiązania małżeństwa przez rozwód.

Wyłączna wina jednego małżonka

Zgodnie z przepisami, jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

O przyznanie alimentów można wnosić podczas trwania postępowania rozwodowego, albo w późniejszym czasie. Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu zazwyczaj wygasa dopiero w razie zawarcia przez niego nowego małżeństwa. Wtedy koniecznym staje się wystąpienie do sądu z pozwem o stwierdzenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, co będzie skutkowało zaprzestaniem egzekwowania alimentów przez Komornika.

Ewentualnie, gdy sytuacja majątkowa byłego małżonka ulega istotnej poprawie można wystąpić do sądu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego.

Ubocznie wspomnieć trzeba, iż w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego nawet pozostawanie w konkubinacie przez uprawnionego do alimentacji nie powoduje wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego drugiego z rozwiedzionych małżonków.

Brak winy małżonków

Natomiast gdy rozwód nastąpi bez orzekania o winie, małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Co za tym idzie, może wnosić o przyznanie alimentów wyłącznie wówczas, gdy znajduje się w niedostatku, a przy ustalaniu wysokości alimentów sąd bierze pod uwagę możliwości finansowe ewentualnego alimentodawcy.

W sytuacji, gdy zobowiązanym do wypłaty alimentów jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

Warto na koniec podkreślić, że obowiązek świadczeń alimentacyjnych po rozwodzie stanowi kontynuację obowiązku wzajemnej pomocy powstałego przez zawarcie związku małżeńskiego.

Łączę pozdrowienia

Bartosz Strugaru

wyrok rozwodowy - co w nim znaleźć się musi.

Witajcie,

Dziś omówimy elementy wyroku rozwodowego, wskazując na te, które mają charakter obligatoryjny (obowiązkowy) i fakultatywny (nieobowiązkowy).

 OBOWIĄZKOWE ELEMENTY WYROKU ROZWODOWEGO:

 WINA:

Orzekając rozwód sąd orzeka czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

WŁADZA RODZICIELSKA NAD MAŁOLETNIMI DZIEĆMI STRON, KONTAKTY Z DZIEĆMI, ALIMENTY NA MAŁOLETNICH DZIECI:

W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Przy tym sąd uwzględnia porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli rodzice je sporządzą.

Trzeba podkreślić, że rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

Jednocześnie sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie, o którym mowa w powyżej i jest prawdopodobne że będą współdziałać w sprawach dziecka.

KORZYSTANIE ZE WSPÓLNE ZAJMOWANEGO MIESZKANIA:

Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków.

FAKULTATYWNE (NIEOBOWIĄZKOWE) ELEMENTY WYROKU ROZWODOWEGO:

EKSMISJA MAŁŻONKA:

W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka.

PODZIAŁ MAJĄTKU WSPÓLNEGO:

Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

PODZIAŁ WSPÓLNEGO MIESZKANIA:

Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków.

Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

ALIMENTY NA RZECZ MAŁŻONKA

szerzej w tym zakresie już w jutrzejszym „felietonie”

Łączę pozdrowienia

Bartosz Strugaru

rozwód - opłata od pozwu

Witajcie,

Dziś krótko i na temat, czyli koszty postępowania rozwodowego. Uwaga natury ogólnej, a mianowicie, do procedury rozwodowej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku dotyczące kosztów sądowych w sprawach cywilnych.

Zgodnie z ustawą, od pozwu o rozwód pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 złotych. Ważne jest to, że opłatę od pozwu wnosi się niejako „z góry” i w całości, a obowiązek ten obciąża powoda, czyli osobie inicjującą to postępowanie.

Oczywiście przepisy w/w ustawy stanowią, iż w sytuacji, kiedy małżonkowie dojdą do porozumienia i sąd wyda orzeczenie rozwodu, lecz bez orzekania o winie, wówczas z mocy prawa, Sąd po uprawomocnieniu się wyroku, zwróci powodowi połowę wniesionej opłaty, czyli 300 zł.

Zawsze strona, której sytuacja majątkowa jest trudna, może zwrócić się do Sądu o zwolnienie jej z opłaty stałej w całości lub w części, motywując to właśnie sytuacja materialną. Należy pamiętać, iż sąd w takim przypadku wezwie powoda do przesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, dochodach i źródłach utrzymania, na specjalnym formularzu, którego wzór dostępny jest bezpłatnie w każdym sądzie lub w Internecie.

Natomiast jeżeli małżonkowie nie dojdą do konsensusu, jedna ze stron będzie musiała liczyć się z dodatkowymi kosztami, bowiem strona przegrywająca, całkowicie winna rozkładowi małżeństwa, ponosi wszystkie koszty postępowania, w tym ewentualne koszty stawiennictwa świadków i sporządzonej opinii przez biegłego.

W tym „felietonie” zostały poruszone wyłącznie kwestie opłaty od pozwu, bowiem wynagrodzenie prawnika zależy zawsze od konkretnej sprawy i nie ma jednej stałej kwoty :)

Łączę pozdrowienia

Bartosz Strugaru

rozwód - przesłanki

Witajcie,

Dziś zgodnie z rozpoczęciem nowego tygodnia tematycznego, przyjrzymy się bliżej instytucji rozwodu. Zapewne wielu z was słyszało coś więcej na temat rozwód, o pewnie niektórzy z Was już ten temat „przerobili”.

Zaczniemy od przesłanek rozwodowych. Zgodnie z art. 56 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

Rozkład pożycia – co to w zasadzie jest?

Ustawodawca nie definiuje pojęcia rozkładu pożycia małżeńskiego. Nie określa też podstawowego dla tej definicji pojęcia pożycia małżeńskiego. W obu przypadkach celowe jest sięgnięcie do konstrukcji pojęć typologicznych, ponieważ mamy do czynienia z przedmiotem posiadającym własności stopniowalne, o bardzo różnym stopniu natężenia.

W przypadku pożycia małżeńskiego wzorzec definiuje się najczęściej jako wspólnotę uczuć miłości, szacunku i zaufania połączoną harmonijnym współżyciem fizycznym i pełną wspólnotą gospodarczą.

Jeżeli między małżonkami dochodzi do osłabienia czy wręcz zaniku więzi małżeńskich, to proces ten określany jest mianem rozkładu pożycia małżeńskiego.

Dla ustalenia charakteru rozkładu pożycia małżeńskiego konieczne jest niekiedy uwzględnienie zdarzeń spoza wąsko zdefiniowanych stosunków między małżonkami. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy rozkład jest następstwem niewłaściwych relacji zachodzących między jednym z małżonków a osobami trzecimi, zwłaszcza dziećmi lub innymi bliskimi współmałżonka. Lekceważący stosunek, rażące zaniedbania w wykonywaniu obowiązków, wrogość, przejawy agresji lub inne naganne zachowanie w osobistych kontaktach z osobą bliską współmałżonkowi mogą zarówno przyczynić się do rozkładu pożycia między małżonkami, jak i stanowić jego przejaw.

Ustalenie przyczyn rozkładu pożycia ma podstawowe znaczenie dla oceny, czy zachodzą przesłanki rozwiązania małżeństwa. Bez ich znajomości nie jest możliwe ustalenie charakteru rozkładu pożycia, ocena rozwodu w świetle zasad współżycia społecznego ani określenie małżonka winnego rozkładu pożycia. Nie bez znaczenia są one przy ocenie zgodności rozwodu z dobrem dziecka, chociaż dla niej decydujące znaczenie mają zazwyczaj przejawy rozkładu. Jednak zdarzenia powodujące rozpad więzi między małżonkami są najczęściej konsekwencjami innych zdarzeń, a tym samym oddzielanie przyczyn od przejawów rozkładu nie jest ani możliwe, ani celowe wobec dynamiki procesu rozkładu pożycia.

Rozkład mający charakter  trwały – co to takiego ???

Cecha trwałości wiąże się z intensywnością rozkładu pożycia, z jego głębokością. Rozkład pożycia określa się jako trwały, gdy opierając się na doświadczeniu życiowym możemy przyjąć, że nie nastąpi w przyszłości ponowne ukształtowanie się więzi małżeńskich. Trwałość rozkładu pożycia ustalana jest więc w drodze oceny prawdopodobieństwa powrotu małżonków do wspólnego pożycia. Podobnie jak ocena zupełności rozkładu konieczne jest zbadanie stanu więzi fizycznej, wspólnoty gospodarczej, a przede wszystkim więzi duchowej. Jednak tym razem analiza powinna być prowadzona pod kątem nasilenia objawów świadczących o nieprzemijającym charakterze rozkładu pożycia.

"Do uznania, że rozkład jest trwały nie jest konieczne stwierdzenie, że powrót małżonków do pożycia jest bezwzględnie wyłączony. Wystarczy oparta na doświadczeniu życiowym ocena, że w okolicznościach sprawy powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi. Należy przy tym mieć na uwadze indywidualne cechy charakteru małżonków" (wytyczne rozwodowe 1955, pkt II.2).

Spośród okoliczności mających znaczenie przy ustalaniu trwałości rozkładu pożycia poważną rolę odgrywa upływ czasu. Szczególnie doniosłe znaczenie dla trwałości rozkładu ma czas trwania małżeństwa oraz czas trwania zupełnego rozkładu pożycia.

Jak wiadomo z doświadczenia życiowego, im dłużej trwa wspólne pożycie małżonków, tym mniej poszczególne fakty oddziałują niekorzystnie na to pożycie, tym trudniej wywołać głęboki rozkład. W przypadku, gdy małżonkowie pozostają w rozłączeniu, porównanie czasu trwania związku małżeńskiego z okresem rozłączenia będzie stanowiło pomocniczą przesłankę oceny trwałości rozkładu. Jeżeli na czas trwania związku małżeńskiego przypada w znacznym stopniu okres zupełnego rozkładu pożycia, to należy sądzić, że rozkład ten jest trwały. I odwrotnie, jeżeli zupełny rozkład pożycia obejmuje niewielki okres w porównaniu z długotrwałością związku małżeńskiego, to wskazuje on na przemijający charakter rozkładu. Nawet 3-letnie rozstanie małżonków nie musi oznaczać trwałego rozkładu, jeżeli ich wspólne pożycie obejmuje okres 38 lat (wyrok SN z dnia 17 października 2000 r., I CKN 831/98, niepubl.).

Rozkład mający charakter zupełny ??

Rozkład pożycia stanowi podstawę orzeczenia rozwodu wyłącznie wówczas, gdy ma charakter zupełny. Jest to zgodne z koncepcją, która uznaje małżeństwo za związek trwały, ale dopuszczający jego rozwiązanie w sytuacji wyjątkowej, gdy prawidłowe funkcjonowanie danego związku nie jest już możliwe.

Uważa się, że z zupełnym rozkładem pożycia małżeńskiego mamy do czynienia wówczas, gdy w ogóle ustały stosunki między małżonkami i to we wszystkich trzech sferach: uczuciowej, fizycznej i gospodarczej: "Rozkład jest zupełny, gdy nie istnieje między małżonkami więź duchowa, fizyczna ani gospodarcza" (wytyczne rozwodowe 1955, pkt II).

Z uwagi na szczególną rolę małżeńskiej więzi uczuciowej za słuszną uważa się tezę, że rozkład pożycia jest zupełny tylko wówczas, gdy wspólnota uczuciowa między małżonkami nie ma miejsca. Ten element pożycia małżeńskiego nie może wystąpić nawet w najmniejszym stopniu, by można było orzec o rozkładzie, że ma charakter zupełny. Uwaga - jakiekolwiek wzajemnie manifestowane uczucie miłości, przejawy czułości i serdeczności świadczą o istnieniu więzi duchowej między małżonkami i uniemożliwiają rozwiązanie małżeństwa.

To tyle na dziś. W razie jakichkolwiek pytań, pozostaję do Państwa dyspozycji

Łączę pozdrowienia

Bartosz Strugaru

Źródło: Komentarz do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Henryk Dolecki (red.), Tomasz Sokołowski (red.), Marek Andrzejewski, Anita Lutkiewicz-Rucińska, Adam Olejniczak, Anna Sylwestrzak, Andrzej Zielonacki – Lex Sigma.